VS maakt ruim 53 miljoen gulden uit Bientu over, volledige afrekening nog onduidelijk

WILLEMSTAD – Curaçao krijgt 29,7 miljoen dollar, ruim 53 miljoen gulden, uit de strafzaak Bientu tegen loterijbaas Robertico ‘Robbie’ dos Santos. De Verenigde Staten maken het geld in drie termijnen over. Uit openbare stukken blijkt echter niet hoeveel van de in 2016 in totaal verbeurdverklaarde 72,6 miljoen gulden eerder al door Curaçao is geïncasseerd en of na de Amerikaanse overdracht nog geld uit het vonnis resteert.

Het Amerikaanse ministerie van Justitie maakte donderdag bekend dat de 29,7 miljoen dollar aan Curaçao wordt teruggegeven. Het geld stond op beleggingsrekeningen bij een bank in Miami, op naam van bedrijven waarover Dos Santos zeggenschap had.

Op verzoek van Curaçao waren de tegoeden in de Verenigde Staten bevroren. Na zijn veroordeling werd ook het Curaçaose bevel tot verbeurdverklaring door een Amerikaanse rechter ten uitvoer gelegd.

De Amerikaanse autoriteiten spreken van opbrengsten uit een acht jaar durende fraude- en witwasconstructie rond een illegale loterij en het niet betalen van belasting over inkomsten uit de loterij en andere bronnen. De teruggave gebeurt volgens Washington mede vanwege de financiële schade die Curaçao heeft geleden en de medewerking van Curaçaose autoriteiten aan het onderzoek en de confiscatie.

Bijna 73 miljoen verbeurd

Dos Santos werd op 1 april 2016 door het Gerecht in eerste aanleg veroordeeld voor onder meer gewoontewitwassen, belastingdelicten, valsheid in geschrift en deelname aan een criminele organisatie. Ook werd hij veroordeeld voor verboden vuurwapenbezit. Hij kreeg twee jaar gevangenisstraf, geheel voorwaardelijk, met een proeftijd van drie jaar.

De zwaarste financiële sanctie was de verbeurdverklaring van zijn vermogen. Het Gerecht bepaalde dat in totaal bijna 73 miljoen gulden aan tegoeden en contante middelen aan de overheid toeviel. Volgens de rechter was Curaçao, samen met de toenmalige Nederlandse Antillen en Sint Maarten, door de belastingontduiking voor ongeveer vijftig miljoen gulden benadeeld. De extra verbeurdverklaring had daarnaast nadrukkelijk een bestraffend karakter.

De nu terugkomende 29,7 miljoen dollar is tegen de vaste wisselkoers goed voor ruim 53 miljoen gulden. Dat betekent niet dat eenvoudigweg het verschil met de 72,6 miljoen gulden nog openstaat.

Deel was al ontvangen

Uit het jaarverslag 2016 van het Curaçaose Openbaar Ministerie blijkt namelijk dat al in dat jaar een deel van de Bientu-gelden was ontvangen. Het OM schreef destijds dat de gelden „voor een gedeelte” in het Criminaliteitsbestrijdingsfonds waren gestort en zouden worden gebruikt voor de bestrijding van criminaliteit op Curaçao. Een bedrag werd daarbij niet genoemd.

Daardoor ontbreekt in de openbare stukken vooralsnog een volledige financiële afrekening van de zaak: hoeveel van de 72,6 miljoen gulden was vóór de huidige Amerikaanse overdracht al geïncasseerd, welke vermogensbestanddelen betrof dat en hoeveel is uiteindelijk in het Criminaliteitsbestrijdingsfonds terechtgekomen?

Ook is niet duidelijk of na ontvangst van de 29,7 miljoen dollar nog andere vermogensbestanddelen uit de verbeurdverklaring moeten worden geëxecuteerd.

Curaçao.nu heeft het ministerie van Justitie hierover vragen gesteld. Ook is gevraagd of de Amerikaanse miljoenen volledig in het Criminaliteitsbestrijdingsfonds terechtkomen en hoe de verdeling over de verschillende onderdelen van de rechtshandhaving wordt bepaald.

Amerikaanse voorwaarden

Curaçao mag de ruim 53 miljoen gulden niet vrij besteden. De Verenigde Staten hebben bepaald dat het geld over een langere periode moet worden gebruikt voor verschillende onderdelen van de rechtshandhaving.

Aan de besteding zijn ook controlevoorwaarden verbonden. Een non-profit accountantsorganisatie op Curaçao moet regelmatig controles uitvoeren en daarnaast komt er jaarlijks een externe audit. Zowel de voorwaarden van de overdracht als de auditrapporten moeten openbaar worden gemaakt. De stukken worden ook verstrekt aan de Curaçaose minister van Justitie en aan de Verenigde Staten.

Geen van de teruggegeven gelden mag terechtkomen bij Dos Santos, zijn familie of bedrijven waarover hij controle heeft.